[ 2002-2003 ] Vụ án Năm Cam-vụ án lớn nhất Việt Nam, liên quan đến tham nhũng, băng đảng, mafia, và cái tên rất nổi tiếng, kết thúc vào ngày 5 Tháng Sáu, 2003, với tất cả 155 bản án được đưa ra, cho nhiều tay anh chị, công an, và cả giới chức cao cấp của chính quyền. Báo chí Việt Nam có vẻ hả hê, tin rằng hệ thống tư pháp Việt Nam bắt đầu thay đổi.

Dư luận Việt Nam cũng hả hê, khi có đến 18 quan chức chính phủ bị kết án tham nhũng. Và dư luận cũng thỏa mãn được tính tò mò, khi có đến 136 người bị kết án hình sự, từ giết người, hối lộ, đến cho vay nặng lãi. Thỏa mãn, nhưng nhiều người vẫn biểu lộ sự nghi ngờ: Liệu phiên xử chấn động này có sẽ chặn đứng tình trạng tham nhũng lan tràn hay không? Trong số những người bị kết án, có 4 nhân vật mà dư luận đặc biệt chú ý.[1]

  1. Trương Văn Cam, tức Năm Cam, bị 2 án tử hình vì tội giết người và hối lộ, đồng thời bị thêm 42 năm tù vì năm tội danh khác.

2. Phạm Sỹ Chiến, phó viện trưởng Viện Kiểm Sát Nhân Dân Tối Cao, bị án 6 năm tù.

3. Bùi Quốc Huy, thứ trưởng Bộ Công An, nguyên giám đốc Công An thành phố Hồ Chí Minh, bị kết án 4 năm tù.

4. Trần Mai Hạnh, tổng thư ký Hội Nhà Báo Việt Nam, bị kết án 10 năm tù. Năm Cam Công điện làm ngày 5 Tháng Sáu, 2003 kể rằng: “Ðúng 4 giờ chiều ngày 4 Tháng Sáu, có tiếng chuông vang lên, báo hiệu chấm dứt phiên tòa. Khoảng 30 công an đứng dàn trên bậc tam cấp đầu tiên của hành lang tòa án, khoảng 30 công an khác dàn thành vòng tròn, đẩy đám đông ra xa. Thế rồi một dàn xe tiến vào, được hộ tống bởi khoảng 40 cảnh sát công lộ và rất nhiều cảnh sát cơ động. Họ đến để mang các nghi can trở về nhà tù. Thế rồi, 155 nghi can xuất hiện, mặc đồng phục tù nhân, sọc xanh và trắng xen kẽ. Mỗi nghi can được một công an đi kèm. Tất cả bước xuống bậc tam cấp để vào trong đoàn xe đợi sẵn. Từ trong đám đông, thân nhân các nghi can Năm Cam tại tòa phúc thẩm ngày 30 tháng 10 năm 2003 và bị y án tử hình.

Rồi Năm Cam xuất hiện, hốc hác, tóc bạc, mỉm cười với đám đông vừa la lớn và vỗ tay chào đón. Ông ta được chào đón như một nhân vật nổi tiếng.” “Ðoàn xe khởi động, nổi còi hụ, lăn bánh, mang theo đám tù nhân.”

“Mixed feelings” Một luật sư nói với nhân viên ngoại giao Hoa Kỳ, rằng anh ta cảm thấy “hy vọng cho tương lai của luật pháp Việt Nam.” Luật sư này nói, đây là lần đầu tiên “luật sư và thân chủ được gặp gỡ trước phiên xử. Luật sư được đọc văn bản thâu thập trong lúc điều tra, và được phép tranh luận trước tòa.” Nhưng, ở một phía khác, Tòa án lại tuyên rằng, họ xem xét đến quá khứ “cách mạng, yêu nước” của thân phụ một bị can nhằm xem xét mức nặng nhẹ của bản án. Trong khi đó, một số tờ báo thì chỉ trích luật sư biện hộ khi nói rằng các luật sư này cho rằng chính quyền dùng các phương pháp trái luật để tiến hành điều tra. Công điện ghi nhận, dư luận Việt Nam nói chung đều cho rằng phiên tòa là quan trọng. Tuy nhiên, câu hỏi lớn hơn vẫn là những hệ quả của phiên xử và công cuộc chống tham nhũng hiện nay. Một người đứng xem phiên tòa phát biểu, ông ta là hàng xóm của Năm Cam, và xem Năm Cam là người “nhân đạo.”

“Tiền không phải tất cả nhưng con người làm tất cả vì tiền.”-Năm Cam

Song, với “những điều kinh khủng mà Năm Cam đã làm,” thì công lý phải sòng phẳng. Một người khác thì nói ông ta đích thân đến xem phiên tòa vì ông ta không tin những gì được tường thuật trên báo chí. Nhiều người khác đồng quan điểm. Và đa số đều nói, họ muốn có mặt tại “phiên tòa lịch sử,” để thấy công lý và để thấy công an cũng như quan chức chính quyền trả giá cho tội ác. Công điện ghi nhận, chính quyền và Ðảng Cộng Sản Việt Nam “chắc chắn sẽ sử dụng phiên tòa này để chứng tỏ họ thật sự muốn chống tham nhũng. Phiên tòa cũng được sử dụng để cho công chúng thấy rằng quan chức chính quyền không miễn nhiễm trước luật pháp.” Trước ngày phiên xử diễn ra, nhiều nhà báo quốc tế bị từ chối cho tham dự. Mà lý do rất có thể là: để bảo vệ chính mình, Năm Cam có thể tiết lộ mối quan hệ – mà dư luận tin là có – giữa ông ta với thân nhân của các quan chức rất cao cấp trong đảng và chính quyền.

  • Công điện do Ðại Sứ Burghardt làm Tháng Mười Một năm 2002 viết rằng, sự trừng phạt quan chức đảng và chính phủ ở tất cả các cấp sẽ “giúp lấy lại được niềm tin của công chúng.”
    Công điện: Another Ministerial-Level Victim of Nam Cam (Thêm Một Nạn Nhân Cấp Bộ của Năm Cam) n “Another Ministerial-Level Victim of Nam Cam,” 18/11/2002, từ Raymond Burghardt, Ðại sứ Hoa Kỳ tại Hà Nội. Loại bảo mật: Không bảo mật. http://wikileaks.org/ cable/2002/11/02HANOI2777.html
  • “Nam Cam Trial In Final Stages,” 5/6/2003, Emi Lynn Yamauchi, Tổng Lãnh Sự Hoa Kỳ tại thành phố Hồ Chí Minh. Loại bảo mật: Không bảo mật. http://wikileaks.org/cable /2003/06/03HOCHIMINHCITY492.html
  • “Nam Cam Receives Two Death Sentences, GVN Officials Receive 4-10 Years,” 5/6/2003, từ Emi Lynn Yamauchi, Tổng Lãnh Sự Hoa Kỳ tại thành phố Hồ Chí Minh. Loại bảo mật: Không bảo mật. http://wikileaks.org/cable/2003/06/03HOCHIMINHCI TY496.html
  • “Nam Cam Trial: A Step In The Right Direction For Judicial Reform In Vietnam?,” 6/6/2003, từ Emi Yamauchi, Tổng Lãnh Sự Hoa Kỳ tại thành phố Hồ Chí Minh. Loại bảo mật: Không bảo mật. http://wikileaks.org/cable/2003/06/03HOCHIMINHCITY499. html
    Theo Đông Bàn, bài viết thuộc tài liệu chuyên khảo, có chứa một số thông tin nhạy cảm. Bạn đọc cân nhắc kĩ trước khi chia sẽ.
    Ghi chú:
    [1] Theo Wikipedia, vụ án Năm Cam còn được gọi là “Chuyên Án Z5.01,” có phiên sơ thẩm kéo dài từ tháng 2 đến Tháng Sáu, 2003, với tất cả 156 bị can ra hầu tòa. Phiên xử kết thúc ngày 5 Tháng Sáu, 2003, Năm Cam bị kết án tử hình. Nhân vật này bị tuyên bố có tội Tháng Mười, 2003, và bị tử hình Tháng Sáu, 2004. “
Chia sẻ

Bình Luận