Tình hình quân đội Quốc dân đảng sau Thế Chiến Hai

Sau khi Nhật đầu hàng trong Thế chiến thứ hai, quân chủng Trung Hoa cũng như chính quyền Mỹ đã bắt thành phần lãnh đạo của Quốc dân đảng và Đảng Cộng sản phải ngồi lại với nhau để đàm phản về tương lai của Trung Hoa. Trong thời kỳ này, hệ thống quân chính của Quốc dân dàng trở thành một mục tiêu hàng đầu cho cả cộng sản lần không cộng sản. Đổi lập đòi Quốc dân đảng phải rút ra khỏi quân đội để cho quân đội chỉ là quân sự thuần túy chủ không phải là lực lượng riêng của Đảng. Đòi hỏi đó được người Mỹ yểm trợ và do đó chính quyền Quốc dân đảng bắt buộc phải bãi bỏ chế độ chính ủy vào năm 1946. Thay vào đó là một phòng thông tin được thành lập để đấm trách việc giáo dục chính trị và tuyên truyền. Việc đàm phán hòa bình sụp đổ và các thất bại quân sự trong cuộc nội chiến khiển Quốc dân đảng phải quyết định phục hồi hệ thống chính ủy nắm 1947.Thế nhưng  cũng khó có những cải tổ rõ rệt mãi tới năm 1950 khi Quốc đầu đảng đã di chuyển ra Đài Loan thì mới phát động một cuộc thay đổi sâu rộng nhân dịp tái tổ chức quân đội. Dưới sự lãnh đạo của Tưởng Kinh Quốc, vai trò của hệ thống chính ủy trong quân đội bành trướng mạnh mẽ hơn.

chiến tranh chính trị của Tưởng Kinh Quốc
Tưởng Kinh Quốc đã giúp cha (ảnh-Tưởng Giới Thạch) mình rất nhiều trong việc cải tổ và quản lý quân đội theo mô hình phương Tây, cũng như phát triển các học thuyết chống lại học thuyết quân sự của cộng sản.

Tưởng Kinh Quốc và cải cách hệ thống chính ủy

Tưởng Kinh Quốc là con trai lớn của Tướng Tổng tài, rời Trung Hoa từ thập niên 1920 để du học tại Liên Xô. Ông ở đây hơn mười năm cho đến cuối thập niên 1930 khi cuộc chiến Trung Nhật xảy ra mới trở về.

Sau một vài năm làm việc tại địa phương tỉnh Giang Tây, ông được bổ nhiệm Giám đốc Nha Công tác chính trị kiêm Giám đốc Viện Chính huấn chính ủy của Thanh niên quân năm 1944. Mặc dầu Thanh niên quân không được đưa ra chiến trường nhưng Tưởng Kinh Quốc rất có lợi thế nhờ đảm trách công tác lãnh đạo chính ủy dù chỉ một thời gian ngắn.

Năm 1949, Tướng Tổng tài cử ra một ủy ban duyệt xét tình trạng quân đội để tìm phương thức cải cách. Khi đề án hoàn thành, ông lập tức bỏ nhiệm con ông, Tưởng Kinh Quốc làm Giám đốc Tổng nha Công tác chính trị năm 1950 và yêu cầu ông phát động cải tổ.

Trong tổ chức cũ, nhiệm vụ chính của hệ thống chính ủy là giáo dục chính trị và tuyên truyền. Tổ chức mới tiếp nhiệm tất cả các công tác cũ. Ngoài ra, hệ thống mới cũng đảm trách nhiều nhiệm vụ khác, chẳng hạn như bảo đảm an ninh cho lực lượng và sau này tổ chức công tác hành chánh tại chiến tuyến (Chiến địa chính vụ) và hệ thống chính ủy cho lực lượng du kích. Sau này họ còn chịu trách nhiệm tổ chức các quân nhân giải ngũ khai khẩn đất hoang và các hoạt động kinh tế khác.

Năm 1954, sau hai nhiệm kỳ làm công tác này, Tưởng Kinh Quốc được bổ nhiệm Phó Tổng thư ký của Ủy ban An ninh quốc gia và chịu trách nhiệm giám sát các hoạt động tỉnh báo của chính quyền Đài Loan. Trong chức vụ này, ông vẫn trông coi công tắc chính trị quân đội.

Năm 1963, Tổng nha Công tác chính trị trở thành Tổng nha Chiến tranh chính trị của Bộ Quốc phòng. Hệ thống chính ủy mọi cấp cũng mang danh xưng đó. Ngoài ra, lần đầu tiên trong lịch sử quân đội Dân quốc, các chính ủy chính thức mang danh sĩ quan chiến tranh chính trị (Chính trị tác chiến quân quan). Với cấp bậc mới và danh xưng mới, các chính ủy từ đó có thể được bổ nhiệm làm sĩ quan chỉ huy đơn vị trong quân đội. Sự phát triển đó giúp cho Tưởng Kinh Quốc và những người ủng hộ ông mở rộng quyền hành trong quân đội.  Ngoài ra, sau khi Tưởng Kinh Quốc rời chức vụ Giám đốc, chính phủ cũng bỏ nhiệm một số sĩ quan cao cấp vào chức vụ Giám đốc Tổng nha Chiến tranh chính trị. Ngoài ra, các sĩ quan chiến tranh chính trị trong mọi cấp của quân đội phải đảm trách nhiệm vụ tham mưu trưởng cho cấp chỉ huy trong những vấn đề liên quan đến chính trị. Những sự kiện đó trên một quy mô lớn giải trừ các hiềm khích giữa các sĩ quan với các chính trị viên. Kết quả là một lần nữa Tưởng Kinh Quốc lại cũng cố được sự kiểm soát chính trị của ông với quân đội.  Sau khi cha ông chết, Tưởng Kinh Quốc sẽ trở thành Tổng thống trong vòng hai năm. Thời gian đó ông bành trướng quyền hạn tới mọi lãnh vực quân sự. Trong khi ông vẫn dựa vào các chính trị viên để kiểm soát quân đội, ông e ngại khi thấy nhóm sĩ quan trong tổ chức Chiến tranh chính trị có quá nhiều quyền hành. Ông bắt đầu tước dần quyền của họ để tránh tình trạng lạm quyền, biến cố tiền ngân sách dành cho quốc phòng.

Nguồn: Lý Thuyết Quân Sự Trung Hoa Xưa và Nay, Nguyễn Duy Chính dịch và chủ biên, NXB Văn Hóa-Nghệ Thuật

 

Bình Luận