Nếu hợp đồng vũ khí nào được xem là một sự thay đổi ngoạn mục và mang tính chiến lược, chắc chắn chính là hợp đồng mua bán hệ thống tên lửa phòng không S-400 mà Thổ Nhĩ Kì đang ngỏ lời muốn mua.

Hệ thống S-400 sẽ là “người hòa giải” giữa Nga và Thổ Nhĩ Kì?

Hệ thống tên lửa phòng không S-400 của Nga là một hệ thống tiên tiến, tích hợp khả năng đồng thời theo dõi 300 mục tiêu và tầm bắn lên đến 250 dặm. Thực tế rằng, phía Moscow cũng đang xem xét việc chuyển giao loại vũ khí này tới Ankara, một thành viên lâu nawmcuar NATO, từng là đồng minh phía Đông Nam của liên minh chống Liên Bang Xô Viết trong giai đoạn Chiến Tranh Lạnh. Ngoài ra, Thổ Nhĩ Kì là một trong những nguyên nhân chủ yếu gây ra cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba năm 1963 do Mỹ muốn lắp đặt hệ thống tên lửa Jupiter, một loại tên lửa tiên tiến nhất của Mỹ lúc bấy giờ, nhắm thẳng và đe dọa trực tiếp đến an ninh của Liên Xô.

Mặc dù trong những năm qua, quan hệ hai nước đã có những bước lùi trầm trọng khi những cuộc đụng độ giữa hải-không quân hai nước trên khu vực biển Đen nhưng ngày 10 tháng 11 năm 2017 là một ngày cực kì quan trọng đối với Nga và Thổ khi hai nước đang dần dần tiến đến hoàn thiện thỏa thuận hợp đồng mua bán S-400 trị giá 2,5 tỉ USD. Nếu bản hợp đồng được thông qua, Moscow hứa sẽ giúp Ankara trong công nghệ tự sản xuất S-400. Vào ngày 25 tháng 8, Thủ tướng Thổ Binali Yildirim nói với tờ Hurriyet Daily News rằng  trở ngại cuối cùng để hoàn thiện thỏa thuận này chính là sự chấp thuận của ủy ban điều ngành ngành công nghiệp quốc phòng của Thổ Nhĩ Kì, vốn bị ảnh hưởng rất lớn bởi Mỹ và NATO.

Nếu thực sự thỏa thuận này được thông qua, đây sẽ là một dấu hiệu cho thấy Thổ Nhĩ Kì đang trôi dạt ra khỏi phương Tây, và người Nga đã thắng trong việc lôi kéo Thổ về phía mình. Nói rộng hơn, đây là một điểm nhấn trong quyền lực quốc tế và địa chính trị-chiến lược của người Nga đối với Thổ kể từ khi Chiến Tranh Lạnh kết thúc.

Sự khác biệt giữa Thổ Nhĩ Kì và các thành viên NATO chính là Thổ là một quốc gia giao lưu và hài hòa giữa 2 nền văn hóa Đông-Tây. Thêm vào đấy, với những chỉ trích của EU dành cho Tổng Thống Erdogan và âm mưu đảo chính nhằm lật đổ ông của Mỹ đã mở ra hi vọng hợp tác và phát triển giữa Moscow và Ankara, mặc dù EU và Ankara đã có hàng chục năm đàm phán và hứa hẹn.

hệ thống S-400
S-400 được xem là hệ thống phòng thủ rất tốt và rất nhiều quốc gia đang nhắm đến.

Erdogan, sinh ra là để làm lãnh đạo và là bậc thầy “đu dây”

Là một con người theo đuổi chủ nghĩa hiện thực trong quan hệ quốc tế, Tổng Thống Thổ, ông Erdogan hiểu được rằng việc hợp tác với Nga sẽ cung cấp cho Thổ nhiều quyền lợi và bình đẳng hơn, mà ông không thể làm được với EU và Mỹ. Ngoài ra, các mối liên kết về kinh tế như nông nghiệp, du lịch và đặc biệt là năng lượng cho phép Thổ Nhĩ Kì đóng vai trò quan trọng trong kế hoạch của Nga nhằm đa dạng hóa mặt hàng khí đốt sang Châu Âu. Và thậm chí là đến cả Syria, nơi hai nước ủng cũng đều đang mong muốn tìm kiếm một giải pháp hòa bình.

Thực chất, nếu nhìn nhận dưới góc độ an ninh và xung đột, mối quan hệ Nga-Thổ không phải là không có căng thẳng. Hiện tại, Moscow vẫn đang ủng hộ người Kurd, cấm cà chua có nguồn gốc từ Thổ và thậm chí cảm thấy khó chịu khi Thổ Nhĩ Kì bắn hạ máy bay Su-24 của Nga vào tháng 11 năm 2011. Thế nhưng, với hợp đồng S-400, cơ hội hợp tác song phương đang tiến tới một tầm nhìn mới. Nếu thỏa thuận được ký kết, Thổ Nhĩ Kì sẽ trở thành đối tác thương mại lớn thứ 2 trên thế giới trong việc mua công nghệ S-400 (đứng đầu hiện tại là Trung Quốc với giá trị là 3 tỷ USD vào năm 2015). Rất có thể hai hệ thống S-400 này sẽ được Ankara đặt gần Armenia hoặc Hy Lạp nếu cần.

Tổng Thống Thổ Nhĩ Kì Erdogan
Tổng Thống Erdogan, một nghệ sĩ thực thục trong việc “đu dây” để tìm kiếm lợi ích và quyền lực tốt nhất về cho Thổ Nhĩ Kì.

Đối với Nga, thỏa thuận sẽ đánh dấu một bước đột phá trong ngành công nghiệp quốc phòng.  Khác với nhiều khách hàng thân quen kể từ khi vẫn còn Xô Viết, Thổ Nhĩ Kì đáng tin cậy hơn về mặt tài chính rất nhiều. Thậm chí, hợp đồng này có thể làm tăng vị thế của Nga trên thị trường vũ khí toàn cầu, đặc biệt là ở Trung Đông, nơi có rất nhiều khách hàng giàu có. Xét cho cùng, nếu một quốc gia thuộc NATO có thể mua S-400 của Nga, không có lý do nào khiến các quốc gia vùng Vịnh không thể làm như vậy. Trước đây, Ankara cũng đã ngỏ ý định mua hệ thống tên lửa phòng không của Trung Quốc vào năm 2015 nhưng bất thành.

Chia sẻ

Bình Luận