An ninh năng lượng là sự sống còn của Trung Quốc

Theo các văn kiện chính thức do Đảng Cộng Sản Trung Quốc và Chính Phủ Trung Quốc ban hành về an ninh năng lượng, trên cơ sở mục tiêu phát triển đất nước 20 năm đầu của thế kỉ XXI do Đại hội đại biểu lần thứ XVI (2002) Đảng Cộng Sản Trung Quốc đề ra. Đảng, Nhà nước, Chính phủ Trung Quốc đã vạch ra đường lối đối ngoại của mình như sau:

“Dù cho mây gió có đổi thay như thế nào trên trường quốc tế, chúng ta trước sau như một thi hành chính sách ngoại giao hòa bình độc lập tự chủ. Tôn chỉ của chính sách ngoại giao Trung Quốc là giữ gìn hòa bình thế giới, xúc tiến phát triển cùng nhau. Chúng ta nguyện cùng nhân dân các nước thúc đẩy sự nghiệp cao cả hòa bình và phát triển thế giới.”

Để đạt được những mục tiêu về an ninh năng lượng nêu trên, Trung Quốc bắt buộc phải duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế một cách bền vững thông qua nhiều yếu tố khác nhau, kết hợp chúng một cách đồng bộ và hiệu quả nhất, đặc biệt là trong các vấn đề năng lượng nói chung và chính sách về năng lượng nói riêng.

Năm 2003, Chính phủ Trung Quốc ban hành văn kiện “chiến lược dầu lửa thế kỉ XXI” với trọng tâm là đầu tư 100 tỉ USD để phát triển hệ thống dầu lửa chiến lược của Trung Quốc trong tương lai. Văn kiện này được xem là sự cụ thể hóa cho Báo cáo chiến lược năng lượng quốc gia do Ủy ban Cải cách và phát triển quốc gia (NDRC) soạn thảo. Ngày 30/4/2004, Chính phủ Trung Quốc đã thông qua “Chương trình phát triển năng lượng trung và dài hạn của Trung Quốc từ năm 2004 đến năm 2020”. Ngày 2/6/2005, Hội nghị lần thứ nhất Ban chỉ đạo công tác năng lượng do Thủ tướng Ôn Gia Bảo chủ trì đã diễn ra tại Bắc Kinh. Hội nghị đã thông qua văn bản trong đấy đề cập đến 6 chiến lược ưu tiên trong việc đảm bảo an ninh năng lượng những năm đầu của thế kỉ XXI.

Từ năm 2004 đến nay, Trung Quốc liên tục ban hành các dự luật liên quan đến lĩnh vực năng lượng: luật than đá, luật điện lực, quy định tiết kiệm năng lượng… Trong các văn bản pháp luật liên quan đến lĩnh vực năng lượng, dự thảo Luật Năng lượng đang được các thành phần xã hội ở Trung Quốc quan tâm đặc biệt. Mức độ quan trọng của đạo luật này thể hiện bằng việc Chính phủ Trung Quốc tổ chức đợt trưng cầu ý kiến toàn dân kéo dài đến ngày 01-02- 2008 với hình thức Ủy ban năng lượng quốc gia công bố rộng rãi toàn văn dự thảo trên các phương tiện thông tin đại chúng. Người dân có thể đóng góp ý kiến qua tin nhắn, điện thoại, fax. Các đóng góp hiệu quả sẽ được nhà nước tiếp thu. Bộ luật bao gồm 15 chương nội dung, 140 điều. Với việc ban hành bộ luật này sau quá trình trưng cầu ý kiến toàn xã hội, Chính phủ Trung Quốc hi vọng sẽ đưa công tác năng lượng quốc gia vào nề nếp và ổn định.

chính sách ngoại giao và an ninh năng lượng của Trung Quốc
Mới mức độ ô nhiễm ngày càng tăng do sử dụng các nhiên liệu hóa thạch, Trung Quốc đang tìm kiếm những nguồn năng lượng mới sạch hơn và hiệu quả kinh tế hơn.

Chiến lược phát triển an ninh năng lượng của Trung Quốc

Năm 1993 đánh dấu cột mốc Trung Quốc trở thành nước nhập khẩu dầu mỏ với nhu cầu tăng nhanh theo từng năm. Gánh nặng năng lượng cũng bắt đầu từ đó mà gia tăng trong những năm cuối của thế kỉ XX đến từ sự bùng nổ dân số, tốc độ đô thị hóa và sự phát triển kinh tế như vũ nào của nền kinh tế Trung Quốc sau gần 20 năm tiến hành cải cách mở cửa.

Các nhà chính sách và lãnh đạo của Trung Quốc đã nhận thức vấn đề các nguồn năng lượng trong nước không thể đáp ứng nhu cầu tiêu dung của quốc gia khi các chuyên gia kinh tế dự đoán thập niên 90 của thế kỉ XX tốc độ phát triển của kinh tế Trung Quốc luôn duy trì ở mức từ 7 đến 8.5% và nhu cầu về dầu lửa sẽ tăng từ 7.6% năm 1995 lên 31% năm 2002.[1]

Theo Kế hoạch thứ chín (1996–2000), Trung Quốc dự định bổ sung khoảng 16 GW công suất phát hàng năm (bao gồm cả khoảng 3,5 GW mỗi năm thủy điện). Mục tiêu là đạt được 290 đến 300 GW công suất lắp đặt vào năm 2000. Trung Quốc cũng có kế hoạch mở rộng điện hệ thống truyền tải điện, liên kết lưới hiện có và thực hiện thống nhất lưới điện quốc gia vào năm 2020. Theo báo cáo, hơn 18 tỷ đô la đã được đầu tư vào năm 1999–2001 với mục tiêu nâng cấp lưới điện nông thôn. Bắc Kinh hiện đã tuyên bố rằng họ sẽ cam kết trên 43 tỷ đô la cho lưới điện xây dựng trong khoảng thời gian của Kế hoạch Năng lượng 5 năm (2001–2005), trong khi Tổng công ty Điện lực Quốc gia (NEPC) đang có kế hoạch chi 72,5 tỷ USD cho các dự án phân phối điện trong cùng thời gian đó. Cải thiện việc cung cấp điện cho khu vực nông thôn là đặc biệt quan trọng đối với chính phủ quốc gia như là một phần của kế hoạch cải thiện kinh tế điều kiện ở các vùng kinh tế khó khăn.

Số liệu đầu tư năng lượng quốc gia trong nửa đầu năm 2002 chỉ ra rằng chính phủ nghiêm túc về hiện đại hóa quyền lực hệ thống lưới điện, vì khu vực đó nhận được phần lớn đầu tư mới quỹ. Sự nhấn mạnh này nhận ra thực tại hiện tại trong năng lượng của Trung Quốc ngành: quốc gia không phải do thiếu điện công suất, nhưng từ một lưới phân phối không đầy đủ cho sức mạnh đó. Vấn đề mà các tỉnh phải đối mặt là cách phân phối nguồn cung sẵn hiệu quả hơn, bằng cách cải thiện phân phối hoặc bằng cách tăng cung cấp năng lượng tổng thể. Giải pháp đầu tiên có thể là giải pháp nhiều nhấthiệu quả về mặt kinh tế, nhưng quá trình hành động thứ hai có thể nhiều hơn nhanh chóng đạt được kết quả mong muốn. Bắc Kinh đang bị ảnh hưởng, theo đuổi cả hai cải thiện lưới điện và nguồn cung tăng. Đây thực sự là một kế hoạch quốc gia, với xây dựng nhà máy điện lên kế hoạch cho các thành phố Bắc Kinh, Thiên Tân, Đường Sơn và Thượng Hải; Giang Tô, Chiết Giang, Hà Bắc, Hồ Nam, Quý Châu, Quảng Đông, Quảng Tây, Vân Nam,và tỉnh Cam Túc; và cho Tây Tạng, Thanh Hải, và Nội Mông. Kế hoạch cho Quảng Tây bao gồm 8,6 tỷ nhân dân tệ đầu tư vào bốn nhà máy điện, Cam Túc đã nhận được chính quyền trung ươngphê duyệt cho bốn dự án điện, trong khi kế hoạch bốn nhà máy thủy điện cho Vân Nam cuối cùng có thể vượt quá khả năng  sản xuất lượng điện của hệ thống Tam Hiệp. Đây sẽ là một dự án lớn ở Trung Quốc phía tây nam, với sự xuất hiện trên dòng thứ hai của tám thủy điện các nhà máy đã lên kế hoạch cho sông Lancang (sông Mekong)

[1] Thông tấn xã Việt Nam (2004), “Trung Quốc khát dầu mỏ”, tài liệu tham khảo đặc biệt, số 7/2004, trang 41.

Mọi ý kiến thắc mắc xin vui lòng liên hệ: tanbuuins@gmail.com

Tàil liệu tham khảo:

Chia sẻ

Bình Luận