Cách Kremlin khuấy động chủ nghĩa yêu nước của người dân

Sự hồi sinh của chủ nghĩa yêu nước Nga đang được ưu tiên hàng đầu ở Nga trong những thập kỉ gần đây và trở thành công cụ nhằm huy động sự ủng hộ của dân chúng đối với chế độ chính trị. Hệ thống giáo dục chủ nghĩa yêu nước (PE-Patriotic Education) được phục hồi từ quá khứ của Liên Xô về mặt pháp lý và hành chính trong những năm 2002. Ngày nay, Pe được kết hợp chặt chẽ vào hệ thống lập pháp của nước Nga và bao gồm các chương trình đào tạo của liên bang được tài trợ và thúc đẩy bởi các cơ quan nhà nước Nga.

PE được thực hiện ở tất cả các cấp quản lí nhà nước thông qua các chương trình đặc biệt của từng liên bang. 30 liên bang đồng nghĩa có 30 chương trình PE hoạt động riêng, song vẫn có sự phối hợp giữa các liên quan thông qua bởi Ủy Ban Tổ Chức Nước Nga Thắng Lợi (Russian Pobeda Organizing Committee)

Các cơ quan thực hiện PE trong nhiều lĩnh vực, bao gồm các chương trình hoạt động nhắm đến thanh thiếu niên và chính sách giáo dục, giải trí và văn hóa, truyền thông và nhiều các hình thức khác…Thúc đẩy các tổ chức dân sự cũng là một trong những cách thức mà PE hoạt động như các nhóm cựu chiến binh,  tôn giáo (chủ yếu là Chính Thống GIáo), những người Nga Cossack, các nhóm tình nguyện viên và các câu lạc bộ thanh thiếu niên trong khu vực.

Pe được thực hiện từ năm 2000, đồng thời điểm Tổng Thống Putin tiếp quản một nước Nga kiệt quệ, thua kém phương Tây nhiều mặt sau 10 năm Liên Xô tan rã với chương trình “Giáo Dục Lòng Yêu Nước của Công Dân Liên Bang Nga” được chính phủ Liên Bang Nga thông qua mỗi năm năm. Thường được gọi là chương trình giáo dục liên bang thứ nhất, thứ hai, thứ ba và thứ tư (2001-2005, 2006-2010, 2011-2015 và 2016-2020). Mặc dù các nguyên tắc chính của PE  vẫn được giữ nguyên qua bốn chương trình, nhưng mức độ nhấn mạnh và ưu tiên của mỗi chương trình sẽ được sửa đổi và bổ sung theo thời gian, phản ánh sự thay đổi của bối cảnh chính trị và tư tưởng. Mục đích chính của các chương trình trong PE đầu tiên của liên bang là thiết lập hệ thống PE toàn quốc, bao gồm hỗ trợ pháp lý và hỗ trợ hành chính. Tổng Tống Nga Putin và chính phủ đã ra quyết định lên kế hoạch và triển khai từ năm 1999 bởi các cơ quan liên bộ bao gồm 29 bộ, các cơ quan nhà nước, các tổ chức cựu chiến minh. Về sau, PE sẽ hướng người dân Nga  hình thành một tư tưởng yêu nước cao giữa các công dân, một cảm giác trung thành với Tổ Quốc và sự sẵn sàng thực hiện các nghĩa vụ dân sự và nghĩa vụ theo hiến pháp đối với bảo vệ lợi ích Tổ Quốc. PE giáo dục các công dân Nga phát triển một cách toàn diện, một người có những phẩm chất tốt và điểm nhấn chính là một công dân có lòng nồng nàn yêu nước

chủ nghĩa yêu nước Nga
Giáo dục lòng yêu nước cho người dân Nga là một cách để Putin củng cố quyền lực của bản thân cũng như là duy trì vị thế của một cường quốc trong quan hệ quốc tế.

Chương trình liên bang PE thứ hai (2006) là chương trình đặc biệt vì tập trung chủ yếu vào nhu cầu nuôi dưỡng lòng khoan dung và tình hữu nghị giữa người Nga với nhau thông qua các cuộc tranh luận sâu rộng về những vấn đề nổi cộm trong thời gian đấy. Tuy nhiên, ý tưởng khoan dung đã không được chú ý trong chương trình PE tiếp theo, ngoại trừ các tuyên bố rằng PE nên tính đến đặc điểm đa quốc gia của người Nga. Trong khi chương trình đầu tiên đưa ra giả thuyết toàn bộ xã hội Nga là mục tiêu chính của PE, chương trình thứ hai đã nhấn mạnh đến nhu cầu nuôi dưỡng lòng yêu nước trong giới trẻ, là sợi xích kết nối các công dân trẻ Nga với nhau không phân biệt nhân chủng, văn hóa, tiếng nói…Xu hướng này tiếp tục được thực hiện trong các chương trình về sau thông qua Trung Tâm Yêu Nước Nga (thay thế cho Trung Tâm Quân Sự Nga) trong việc điều phối các chương trình PE. Những hình mẫu của PE đã có từ trước nhưng dưới bối cảnh SoViet, các lực lượng quân sự và truyền thông Soviet nắm quyền kiểm soát cũng như điều phối các chương trình PE.

Sang năm 2011, xu thế “phòng ngự” được tìm thấy trong PE. Mục tiêu chính của chương trình PE thứ ba này là “vượt qua các cuộc biểu tình cực đoan giữa các nhóm công dân đặc biệt…và tăng cường an ninh quốc gia.” Đồng thời, tái nỗ lực củng cố thêm lòng ái quốc quân sự cho thanh thiếu niên. Do đó, chương trình thứ ba nói về sự phục hồi của các hình thức Liên Xô truyền thống thông qua các trò chơi thể thao quân sự. Chương trình thứ ba bắt đầu từ năm ngoái, năm 2016 đi xa hơn bằng cách tuyên bố rằng các hình thức giáo dục yêu nước quân sự đang tồn tại chưa đủ và khẳng định phải đào tạo nhiều công dân dân Nga mới với phương pháp mới. Ngoài các trại quân đội, câu lạc bộ…các “lớp học cadet” được khuyến khích xây dựng. Các lớp cadet được thiết kế chủ yếu cho các bé trai bắt đầu từ lớp 5 hoặc lớp 7 (hình thức rất giống với thiếu sinh quân). Các học sinh trong lớp mặc đồng phục (thường là màu đen, kiểu quân sự với những câu khẩu hiệu khích lệ tinh thần ái quốc). Mỗi lớp học thường có một biểu ngữ, một biểu tượng, và một “mã danh dự”. Các học viên sử dụng các hình thức chào mừng đặc biệt vào đầu tiết học và trong khi nói chuyện với giáo viên. Các lớp học cadet không chỉ liên quan đến quân đội và không bắt buộc quân nghiệp cho học sinh nhưng hầu hết các cơ quan thực thi pháp luật (Bộ Nội Vụ, Bộ Tình Trạng Khẩn Cấp, Ủy Ban Điều Tra, Dịch Vụ Liên Bang…) tại Nga đều mở các lớp học cadet riêng trong các trường học trên toàn quốc để tuyển sinh viên cho các công việc phù hợp trong tương lai.

Kinh phí “khủng” dành cho các chương trình giáo dục chủ nghĩa yêu nước

Kinh phí dành cho các chương trình PE được lấy từ ngân sách liên bang. Tỷ trọng nhà nước trong tổng ngân sách tăng từ 73.49% năm 2001 lên 94.45% vào năm 2016. Vì việc tồn tại của các PE là cực kì quan trọng nên nhà nước buộc phải tài trợ một cách có hiệu quả các PE ở Nga. Tổng chi cho mỗi chương trình Pe kế tiếp tăng đáng kể từ 1.48 lần năm 2006 so với năm 2001, và 1,4 lần trong năm 2010. Chương trình thứ tư dự tính gần tăng gấp đôi về tài chính. Phần lớn ngân sách nhà nước được chia sẻ bởi bốn thành viên chính của chương trình PE: Cơ quan liên bang về Thanh Niên (Trung Tâm Yêu Nước NGa) (29.12%), Bộ Văn Hóa (27.50%), Bộ Giáo Dục và Khoa Học (24.94%) và Bộ Quốc Phòng (6.84%). Số lượng các cơ quan và các cơ quan khác tham gia vào các chương trình PE nhận ngân sách nhà nước đã được thay đổi theo thời gian với tối đa là 22 trong chương trình thứ hai và tối thiểu là 9 trong chương trình lần thứ tư. Tuy nhiên, các cơ quan liên bang phải tham gia vào việc thực hiện các chương trình PE bất kể họ có nhận được tài trợ của nhà nước hay không? Như vậy, chương trình PE thứ tư có sự tham gia của 19 bộ và cơ quan liên bang. Danh sách này cũng bao gồm các tổ chức như Hiệp Hội Trợ Giúp Quân Đội, Không Quân và Hải Quân, Hiệp Hội Lịch Sử Quân Sự Nga, Hiệp Hội Lịch Sử Quân Sự Nga, Quỹ Hỗ Trợ Hạm Đội Nga và các Hiệp Hội Cossacks quân sự đăng kí và không đăng kí cũng như công chúng và các tổ chức phi lợi nhuận.

chủ nghĩa yêu nước Nga
Tổng chi phí nước Nga dành cho 4 chương trình PE.

Khoản tài trợ đáng chú ý được ước tính trong các PE là 13 triệu RUB vào năm 2015 được cung cấp cho các hoạt động của các cựu chiến binh Nga, có tên Boyevoe Bratstvo (Battle Brotherhood) nhằm hỗ trợ các câu lạc bộ yêu nước trẻ trong khu vực. Câu lạc bộ xe máy nổi tiếng Nochnye Voki (Sói Đêm) nhận 3.5 triệu RUB trong năm 2013 và 9 triệu RUB vào năm 2014 cho các hoạt động mừng năm mới vì trẻ em. Ngoài ra, một số cơ quan liên bang sử dụng nguồn lực chính của họ để thực hiện PE. Ví dụ, Bộ Quốc Phòng (Bộ Tư Lệnh quân sự phương Tây) gửi các thanh tra viên của mình đến các cơ sở giáo dục, thúc đẩy phong trào quân đội Nga trẻ, được thành lập vào năm 2016 ở tất cả các khu vực ở Nga. Giờ đây, những phong trào yêu nước tương tự như trên (thuộc PE) đã thu hút được 117.000 người từ khắp nơi trên khắp nước Nga. Sự hỗ trợ tài chính cho các dự án này không chỉ được cung cấp bởi Bộ Quốc Phòng Nga mà còn được cung cấp bởi ngân hàng VTB.

Các hình mẫu yêu nước của Nga đã và đang thay đổi với sự phát triển của các chương trình nghị sự chính trị và bối cảnh chính trị chung. Trong khi hai chương trình đầu tiên thiên về các cuộc thảo luận về khoan dung và xây dựng khái niệm mới của Nga như là một quốc gia độc lập và mạnh mẽ, các chương trình thứ ba và thứ tư tập trung chủ yếu vào sự khôi phục của Liên Xô và tăng cường tính tự vệ, giáo dục yêu nước ở Nga thì những phương pháp mới PE lại hướng người dân Nga đến quá khứ tích cực huy hoàng của Liên Xô. Mỗi chương trình mới giới thiệu một hệ thống đánh giá chi tiết và định lượng hơn. Các chương trình PE này không chỉ giúp người dân Nga đoàn kết lại với nhau mà còn giúp Kremlin và quyền lực của Tổng Thống Putin không ngừng được củng cố, cải thiện kể từ khi ông tiếp quản nước Nga.

Bình Luận