_Carl Hittinger_ 

Câu chuyện tiếp diễn, cơn lũ Johnstown bi thảm vào tháng 5/1889 gần như nhấn chìm tương lai của các nhà độc quyền Andrew Carnegie và Henry Clay Frick. Cả hai đều là thành viên của Câu lạc bộ câu cá và Săn bắn South Fork nổi tiếng trong lịch sử của trận lụt bi thảm đã cướp đi sự sống của hơn 2.200 cư dân có nhận dạng của Johnstown và Woodvale, bang Pennsylvania. Những thành phố này đã gánh chịu hậu quả của sự tấn công bởi nước dâng lên khi một con đập vỡ ra. Đập được xây dựng để tạo ra một hồ nước để sử dụng bởi câu lạc bộ tư nhân, nơi nhiều ông trùm công nghiệp của từ Pittsburgh có thể chéo thuyền và thư giãn. Thật không may, đập đất đã được xây dựng lại và duy trì bởi câu lạc bộ, bao gồm cho phép nước hồ bơi tăng lên trong vòng một vài feet khỏi bờ của con đập cũng như ngăn chốt tràn an toàn với hàng rào nhằm giữ những con cá pecca lớn trong hồ cho các thành viên bắt.

Sau hậu quả của lũ lụt, các cuộc điều tra của chính phủ đã được bắt đầu và các vụ kiện đã được đưa ra, kể cả đối với câu lạc bộ, nhưng không phải là các thành viên của nó. Không có một đồng nào được bồi hoàn trong vụ kiện. Cuộc điều tra cứ như tìm thấy lỗi và đổ lỗi cho người khác nhưng không ai thực sự chịu trách nhiệm. Công chúng và báo giớiphản đối kịch liệt. Trong khi câu lạc bộ đang ở trên cây thập tự, các thành viên của câu lạc bộ đã có thể giữ một khoảng cách an toàn. Carnegie nói chung chung về vụ lũ lụt nhưng không phải với vị trí thành viên của mình trong câu lạc bộ, điều này đã không được tiết lộ cho đến vài tháng sau đó. Thành viên của câu lạc bộ Frick chưa bao giờ đưa ra bất kỳ tuyên bố nào về lũ lụt. Frick và Carnegie đã dành cả thời gian cố gắng hủy bỏ công đoàn tổ chức ở các nhà máy cacao và thép của họ tại Pittsburgh, trong đó có cuộc đình công Homestead nổi tiếng năm 1892, nơi công nhân đã bị giết bởi băng đảng Pinkerton được thuê trong một ẩu đả.

Các đồng hương Hoa Kỳ đã vội vã giúp đỡ các nạn nhân của trận lụt, thu về hơn 3,6 triệu đô la. Dân chúng Pittsburgh đã trả 560.000 đô la, Philadelphia lên tới 600.000 đô la và cư dân New York tặng thêm 516.000 đô la nữa. Ngược lại rõ ràng, Frick đã cho 5.000 đô la, và Carnegie, người sau đó đã cho 300 triệu đô la trước khi chết, đã đưa ra khoản cứu trợ chỉ 10.000 đô la cho các nạn nhân. Ông và vợ đã thăm Johnstown sau khi trở lại từ chuyến viếng thăm Hội chợ Thế giới Paris và đồng ý xây dựng một thư viện thay thế ở Johnstown. Luật sư Philander Knox của Pittsburgh cũng là một thành viên của câu lạc bộ. Ông ta sau đó là Tổng Chưởng lý dưới quyền Tổng thống Teddy Roosevelt và đóng một vai trò nổi bật trong vụ kiện của JP Morgan và những người khác, đã thảo luận trong bài báo đầu tiên trong loạt bài này, xuất bản ngày 8 tháng 9 trong cuốn The Legal, “Lịch sử các nhà độc tài Mỹ: Bài học không dễ gì hiểu, như David McCullough đã viết trong cuốn sách nổi tiếng “The Johnstown Flood”, “Điều mà các thành viên của câu lạc bộ không bao giờ phải trả giá vì những sai lầm của họ đã làm cho mọi người ở Johnstown tức giận và để lại một cảm giác oán hận cay đắng mà có thể ckéo dài nhiều thế hệ. “Trớ trêu thay, trong tháng của lũ lụt, Carnegie đã viết một bài báo mang tên” Phúc Âm cho sự giàu có “, trong đó ông tuyên bố:” Người chết vì quá giàu có sẽ bị ruồng bỏ.” Như những lời tiên tri, Carnegie sẽ việc thiện bằng cách xây dựng các thư viện trên cả nước và xây dựng Carnegie Hall nổi tiếng ở thành phố New York. Tuy nhiên, vào năm 1889, chỉ có một thư viện như vậy được xây dựng và ông trùm thép Carnegie, với nhà cung cấp than củi Frick, đã được lợi nhuận hoàn toàn trong việc xây dựng đế chế công nghiệp của ông, cuối cùng chiếm 42% thị trường thép. Một ngày nào đó, ông sẽ bán nó cho J.P. Morgan, với sự giúp đỡ của Charles Charles Schwab, với khoản tiền 480 triệu USD chưa từng có. Vụ mua bán lịch sử vào năm 1901 sau đó sẽ dẫn tới việc hình thành Thép Hoa Kỳ. Hợp đồng thế kỷ này đã làm cho Carnegie, với con số thu được 225 triệu USD, người giàu nhất trên thế giới ở tuổi 65.

Người Mỹ kỳ vọng các doanh nhân và nhà công nghiệp của họ là những công dân tốt. Đó là bởi vì người Mỹ cổ vũ cho những người yếu thế, sẵn sàng hỗ trợ người mạo hiểm và khen ngợi người chiến thắng, dù là trong lĩnh vực thể thao hay kinh doanh. Tuy nhiên, có những quy tắc và pháp quyền được thiêng liêng. Có những dòng sông không thể vượt qua. Có những hậu quả đối với hành vi xấu phải được áp dụng đồng đều, không được miễn cho một vài ngoại lệ. Những sai lầm được tha thứ nếu các bài học được tiếp thu và trách nhiệm được tự do thừa nhận. Thông thường có hai mặt của mỗi câu chuyện và mọi người đều xứng đáng có được ngày của họ tại tòa án. Người vô tội cho đến khi được chứng minh có tội bởi bồi thẩm đoàn là quy tắc. Cạnh tranh cần nghiêm ngặt nhưng người Mỹ có khuynh hướng ủng hộ David hơn Goliath trừ phi quyền lực của chàng trai được hưởng một cách hợp pháp và đúng cách. Nếu đúng như vậy, quyền lực đó được coi là xứng đáng được duy trì và đôi khi tăng lên miễn là nhà độc quyền, như đã thảo luận trong hai bài báo đầu tiên của loạt bài này, tiếp tục mang lại lợi ích cho xã hội, chứ không phải là lợi thế tự định tâm. Như bài báo thứ hai, “Lịch sử các nhà độc quyền Mỹ: Nhớ về những gốc rễ không độc quyền của một người độc quyền”, được xuất bản vào ngày 6 tháng 10 trong cuốn The Legal, nói về sự trỗi dậy của Henry Ford, đạt được, duy trì và tăng cường quyền lực độc quyền mà không gây ra phản ứng chống đối, và trên hết là tuân theo luật chống độc quyền nếu các luật này được Quốc hội, tòa án và cơ quan thi hành luật quy định rõ ràng. Thứ hai, các nhà độc quyền như Ford đã có thể duy trì và tăng sức mạnh thị trường bởi vì họ tiếp tục cung cấp các sản phẩm sáng tạo, dịch vụ, đối xử công bằng cho nhân viên và giá cả cho người tiêu dùng hoàn thiện với chất lượng của các sản phẩm và dịch vụ đó. Cố gắng chiếm lĩnh thị trường bằng cách dẹp bỏ sự cạnh tranh trong khi cung cấp các sản phẩm kém hơn và dịch vụ tệ hại là một công thức thảm họ chống độc quyền.

Ngoài ra, người Mỹ cũng ủng hộ và thậm chí tha thứ cho các công ty và các nhà lãnh đạo là những công dân tốt. Điều đó có nghĩa là đem lại cho xã hội một số những gì bạn đã thực hiện. Gọi nó là đóng góp từ thiện, phô bày sự hảo tâm, cung cấp dịch vụ miễn phí, tuân theo điều răng hoặc khất thực, hoặc thể hiện long thành với người khác dù được công nhận hay không, thực sự, đó là một phần của phương trình để thành công. Đây cũng là một khoản đầu tư tốt để giữ cho các con quỷ chống độc quyền ở xa mọi thứ đều bình đẳng. Ngay cả một nhà độc quyền xứng đáng sẽ du hành trên một con đường khó khăn hơn nếu được coi là không tốt với cương vị công . Bạn càng thu được nhiều, người ta mong đợi bạn cho đi nhiều hơn hoặc bạn có nguy cơ bị dán nhãn như tham lam, độc quyền và kiêu ngạo. Và, quan trọng nhất, việc xây dựng thương hiệu đó mang lại kết quả là không xứng đáng hoặc xứng đáng duy trì và tăng cường quyền lực độc quyền.

Một số người khổng lồ của các công ty đã học được bài học cơ bản này sớm, những người khác học nó trên đường đi, một số không bao giờ tìm hiểu nó và những người khác thì học nó quá muộn để tạo sự khác biệt thực sự. Một số cố gắng để đánh bóng các di sản thừa kế của họ vào cuối đời  bằng cách sử dụng quan hệ công chúng trong tay. John D. Rockefeller Sr., người đã bác bỏ lời đề nghị của Frick để mua Carnegie Steel, đưa ra hàng chục triệu, được ca ngợi bởi công nhân, hàng ngàn người, một cách nhỏ nhoi,  tạo ra một ấn tượng tốt đẹp sau nhiều năm bị Ida Tarbell và những kẻ mạo danh khác chửi rủa. Cuối cùng ông ta đã bỏ ra 540 triệu đô la trước khi ông mất vào năm 1937, vượt qua Carnegie, người mà Rockefeller nói là nguồn cảm hứng từ thiện của ông ta. Một số chửi rủa trong hoạt động từ thiện của Rockefeller, tuyên bố ông chỉ sử dụng tiền bị ô uế để cố gắng giành được sự tha thứ sau nhiều năm chống lại các hành vi phạm tội cạnh tranh. Những người khác cho biết sự độc quyền của ông đã bị phá vỡ, ông và con cháu của ông đã mang lại cho xã hội một thời đại huy hoàng với tòa nhà, ví dụ như khu phức hợp Rockefeller Center vẫn còn đứng vững giữa cuộc Đại suy thoái với tiền tư nhân. Có quá muộn quá không? Đó có phải là những hành động tốt bụng muộn màng với những khoản tiền bị ô uế không? Có lẽ, nhưng xã hội dù sao cũng được lợi. Liệu Rockefeller có thể phục vụ tốt hơn cho xã hội và được nhận thức như vậy nếu Rockefellers đã bắt đầu hoạt động từ thiện nghiêm túc trước đây, trong suốt những năm độc quyền, qua đó giảm tình trạng chống độc quyền của Rockefellers trước khi cơ ngơi độ quyền của họ bị phá sản? Nếu cái nhìn dài hạn được thực hiện khi đế chế đang đi lên, những rắc rối về chống độc quyền có thể đã trở nên dễ dàng hơn. Rockefeller có thể đã đánh giá thấp công chúng Mỹ, những người sẵn sàng khen thưởng một nhà đổi mới nhưng ngược lại cũng mong muốn nhìn thấy một công dân tốt. Theo thời gian, nhận thức đó sẽ thay đổi nhưng không phải trước khi có nhiều sự vụ đánh bại độc quyền.

Do đó, vào năm 1889, Carnegie và Frick nên tăng cường, đặc biệt xem xét hoàn cảnh của họ như những thành viên của câu lạc bộ bị buộc tội, và tham gia cùng với các công dân tốt khác trên khắp đất nước để giúp các nạn nhân của trận lụt theo một cách phù hợp với khả năng của họ? Liệu những suy nghĩ trước đó có làm giảm được mức độ chống độc quyền, bóc lột lao động và những thách thức khác mà họ phải đối mặt trong những năm tới? Nếu họ không ngần ngại làm điều đúng khi có cơ hội hoàn hảo để thể hiện bản thân, thì con đường phía trước sẽ trơn tru hơn? Frick trở nên giàu có hơn, ngay cả sau khi một vụ rơi lớn với Carnegie, nhưng gần như bị bắn chết trong văn phòng của ông bởi một kẻ vô chính phủ. Frick đã về hưu ở thành phố New York, nơi ông đã vây quanh mình bằng những tác phẩm nghệ thuật tuyệt vời, cuối cùng đã trao 50 triệu đô la cho các tổ chức từ thiện khác nhau, và sống trong những ngày cuối của ông tại nhà lớn của mình với chi phí là 5,4 triệu đô la vào năm 1914. Ông nói ông muốn xây một ngôi nhà khiến ngôi nhà của Carnegie nhìn xuống như  “trông giống như một cái lều của người thợ mỏ” Tòa lâu đài này sau đó được các người thừa kế của ông tặng cho thành phố, được coi là dấu mốc lịch sử quốc gia và trở thành một phần của di sản của ông.

Carnegie theo đuổi một con đường khác. Ông đã xây dựng Carnegie Hall với giá 2 triệu USD ngay bên dưới khu phố nhà Frick, nơi phục vụ công chúng từ đó. Carnegie cũng đã xây dựng 3.000 thư viện trên khắp thế giới, 30 cái riêng ở thành phố New York, với chi phí 60 triệu đô la. Ông ta thậm chí đã trao 8.000 cây organ cho các nhà thờ với giá trị 6 triệu đô la. Danh sách đóng góp hào phóng, tín thác từ thiện và các khoản tài trợ lớn tiếp tục và đó là một phần của di sản của ông. Có quá muộn quá không? Carnegie có thể sẽ được phục vụ tốt hơn bằng cách trở thành một công dân tốt trong việc tăng quyền lực độc quyền chứ không phải là thậm chí trong khi cắt giảm lương, dẹp bỏ các liên đoàn và chèn ép các đường xe lửa và các nhà cung cấp. Thật vậy, nhìn lại quá khứ, lịch sử sẽ đối xử với Carnegie như thế nào nếu cuộc bạo loạn lũ lụt Johnstown và Homestead xảy ra hôm nay trong thời buổi đọ phủ của báo chí là 24/7? Làm thé nào việc bán Carnegie Steel với 42% thị trường và việc thành lập Thép Hoa Kỳ với thị phần thậm chí còn lớn hơn được  thành công trong môi trường đánh giá đến từng chi tiết hiện tại ở Quốc hội, tòa án và cơ quan quản lý?

Nhanh chóng chuyển tiếp đến ngày hôm nay. Những bài học gì mà các công ty Mỹ có thể học được từ những cuộc phiêu lưu của Carnegie và Frick về việc trở thành một công dân tốt? Rất nhiều. Hãy theo dõi.

Bình Luận